Bij sancties denk je meestal aan papierwerk: lijsten met namen, bevroren rekeningen en verboden transacties. Maar wat gebeurt er als de servers waar een betaalsysteem op draait plotseling stilvallen? Die vraag werd vorige week heel concreet. Na een Oekraïense droneaanval diep in Rusland viel het transactieverkeer rond A7A5 vrijwel stil. Dat is een stablecoin die juist bedoeld is om westerse sancties te omzeilen.
Wat is A7A5 eigenlijk?
Een stablecoin is een cryptomunt die zijn waarde koppelt aan iets stabiels, meestal de dollar. A7A5 doet dat met de Russische roebel. Het idee erachter is simpel: Russische partijen die door sancties moeilijk bij het internationale bankverkeer kunnen, krijgen zo toch een manier om geld over de grens te sturen.
De token draait op twee bekende blockchains. Op Ethereum telt Etherscan zo’n 17.600 houders, op Tron zijn dat er ruim 30.700 volgens Tronscan. Geen kleine speler dus, al is het geen munt die je bij een gewone exchange tegenkomt. De Europese Unie heeft A7A5 inmiddels ook in haar sanctiepakketten opgenomen.
Een datacenter als doelwit
In de nacht van 7 op 8 oktober troffen Oekraïense drones een datacenter van Yandex in Sasovo. Yandex wordt vaak het Russische Google genoemd: zoekmachine, kaarten, taxi’s, cloudopslag, het zit allemaal onder één dak. Een treffer op zo’n locatie raakt dus veel meer dan één dienst.
Blockchainanalist Elliptic zag vlak daarna iets opvallends. Het aantal A7A5-transacties per uur zakte in elkaar. Elliptic-medeoprichter Tom Robinson deelde de grafiek op X.
Hoe kan dat, vraag je je misschien af, als een blockchain toch gedecentraliseerd is? Het antwoord zit in de infrastructuur eromheen. De blockchain zelf blijft draaien, maar de uitgever, de handelsplatformen en de apps die mensen gebruiken om A7A5 te versturen, hebben gewone servers nodig. Vergelijk het met een snelweg die prima in orde is, terwijl alle opritten tegelijk afgesloten worden. De weg ligt er nog, maar er rijdt niemand meer op.
Kinetische sancties: een nieuw begrip
De Britse denktank RUSI gebruikt hiervoor de term kinetische sancties. Kinetisch betekent hier: fysiek, met wapens. Waar gewone sancties via wetten en banken werken, gaat Oekraïne de infrastructuur zelf te lijf, zoals raffinaderijen, havens en nu dus ook datacenters.
Dat is een wezenlijk verschil. Een sanctielijst kun je soms ontwijken door een nieuwe bedrijfsnaam of een nieuwe token te lanceren. Een uitgebrande serverhal laat zich niet zo makkelijk omzeilen.
Een munt die al wankelde
De aanval kwam niet uit het niets voor A7A5. Volgens een eerdere analyse van Elliptic zat de token al zo’n 96 procent onder zijn piek van juli 2025. De opeenvolgende sanctierondes van de VS, het Verenigd Koninkrijk en de EU hadden het project dus al flink in het nauw gedreven.
De droneaanval voegt daar een extra laag aan toe. Juist omdat een stablecoin draait op vertrouwen en bruikbaarheid, is een storing van dagen een groot probleem. Wie niet zeker weet of een betaling aankomt, zoekt een alternatief.
Herstelt het verkeer zich?
Dat is de vraag die nu openligt. Draaien de betrokken diensten op andere servers verder, dan kan het transactieverkeer terugveren. Lukt dat niet snel, dan wordt het gat in de markt mogelijk opgevuld door andere routes, zoals dollar-stablecoins via tussenpersonen.
Voor toezichthouders en analisten is het hoe dan ook een les in kwetsbaarheid. Ook een munt op een openbare blockchain blijkt afhankelijk van een handvol fysieke locaties. Of Oekraïne die zwakke plek vaker gaat opzoeken, zal de komende weken uit de on-chain data blijken.
