FinCEN, de opsporingsdienst voor financiële criminaliteit van het Amerikaanse ministerie van Financiën, wil twee omstreden voorstellen voor toezicht op crypto definitief van tafel halen. Het gaat om regels voor transacties met eigen wallets en om een aanpak van zogeheten mixers. Beide voorstellen hingen jarenlang boven de markt, zonder ooit van kracht te worden.
Rapportageplicht voor self-hosted wallets verdwijnt
Het eerste voorstel richtte zich op wallets die gebruikers zelf beheren, zonder tussenkomst van een beurs of bank. Banken en geldoverboekers zouden gegevens moeten verzamelen bij bepaalde transacties met zulke wallets boven de 3.000 dollar. Bij bedragen boven de 10.000 dollar zou daarnaast een melding aan de overheid verplicht worden.
Het voorstel stamt nog uit de eerste regering-Trump en kreeg destijds veel kritiek vanwege de korte inspraaktermijn. Inmiddels staat de intrekking klaar voor publicatie, zoals blijkt uit het document in het Federal Register, het officiële publicatieblad van de Amerikaanse overheid. Daarmee verdwijnt een regel die nooit werd ingevoerd, maar wel lang onzekerheid gaf over de positie van self-custody.
Ook mixervoorstel gaat van tafel
Het tweede voorstel betrof mixers. Dat zijn diensten die cryptotransacties van verschillende gebruikers samenvoegen, zodat de herkomst van munten moeilijker te volgen is. FinCEN wilde zulke diensten aanmerken als een groot risico voor witwassen, wat strenge bewaar- en meldplichten voor Amerikaanse financiële instellingen zou opleveren.
Voorstanders zagen het als een noodzakelijk middel tegen criminelen en door staten gesteunde hackers. Critici wezen erop dat ook gewone gebruikers privacy op de blockchain willen, omdat elke transactie daar openbaar is. Een salaris of een donatie via een openbaar adres is voor iedereen terug te zien, en mixers en vergelijkbare privacytools bieden daar een uitweg uit.
Pleitbezorgers voor privacy en self-custody reageerden opgelucht op het nieuws.
Past in bredere koerswijziging van Washington
De stap staat niet op zichzelf. De huidige Amerikaanse regering heeft al vaker laten weten dat zij de cryptosector minder via handhaving en meer via duidelijke regels wil benaderen. Het rapport van de President’s Working Group on Digital Asset Markets zette die lijn uit, met nadruk op het recht om digitale activa zelf te bewaren.
Dat betekent niet dat het toezicht verdwijnt. Bestaande antiwitwasregels voor beurzen en andere tussenpersonen blijven gewoon gelden, en sancties tegen specifieke partijen blijven mogelijk. Wat wegvalt, is een extra laag verplichtingen die specifiek op eigen wallets en privacydiensten gericht was. Van een vrijbrief is dus geen sprake.
Europa kiest een andere route
De Amerikaanse koers staat in contrast met die van de Europese Unie. Daar geldt al de zogeheten travel rule, waarbij cryptoaanbieders bij overboekingen naar eigen wallets boven een bepaalde drempel moeten nagaan wie de eigenaar is. Ook Nederlandse aanbieders vallen onder die verplichting.
De nieuwe Europese antiwitwasverordening gaat bovendien verder: geregistreerde aanbieders mogen straks geen anonieme accounts en privacymunten meer ondersteunen. Waar Washington ruimte terugeeft aan self-custody en privacytools, trekt Brussel de teugels juist aan. Of dat verschil op termijn leidt tot een verschuiving van activiteit en ontwikkelaars richting de Verenigde Staten, zal pas blijken als de Europese regels volledig van kracht zijn.
