Je koopt een hardware wallet om je crypto veilig offline te bewaren. Wat als er dan een tweede apparaatje in zit dat meeleest terwijl jij je herstelzin opschrijft? Precies dat gebeurde de afgelopen week bij Ledger. Nu klinkt overal dezelfde vraag: waarom maken fabrikanten hun wallets niet doorzichtig, en gieten ze ze niet vol met epoxy zodat er geen ruimte overblijft voor spionagehardware?
Wat er bij Ledger misging
Ledger bevestigde op 10 oktober dat er in apparaten van de Maleisische wederverkoper CryptoBilis een extra printplaatje was gestopt. Dat implantaat leest mee met het scherm. Verschijnen de 24 woorden van je herstelzin, dan verstuurt een microcontroller ze via een eigen 4G-verbinding met eSIM. De beveiligde chip, de secure element, bleef ongemoeid. Daardoor slaat de echtheidscheck niet aan: die controleert de chip, niet wat ernaast is gesoldeerd.
Onderzoekers schatten de schade op ruim 90 miljoen dollar uit meer dan 300 wallets, al heeft Ledger geen totaalbedrag bevestigd. In Duitsland haalde MediaMarkt Saturn Ledger tijdelijk uit de schappen nadat een klant een vergelijkbaar implantaat meldde.
Doorzichtig kan al, kijk maar naar Coldcard
De Coldcard van Coinkite heeft al jaren een heldere kast, zodat je ziet of er iets op de printplaat zit dat er niet hoort. Ledger koos een andere filosofie: vertrouw de chip, niet het kastje. Zolang de secure element echt is, zou de rest er niet toe doen.
Deze aanval laat zien waar dat model ophoudt. Het scherm hangt via een gewone datalijn aan de chip, en precies die lijn werd afgetapt. Een doorzichtige kast had een grof implantaat verraden, maar de nieuwste varianten zaten netjes verstopt onder het scherm. Daar kijk je als leek zo overheen.
Volgieten met epoxy: de nadelen vallen mee
Volgieten heet in de elektronica potten. Banken bewaren hun sleutels in zogenoemde HSM’s, kasten die vaak volledig in harde hars zijn gegoten. De BitBox02 lijmt de behuizing met epoxy aan de printplaat om knutselen lastiger te maken.
Het voor de hand liggende bezwaar: een ingegoten wallet kun je niet repareren, en de accu van een Bluetooth-wallet zoals de Nano X of Nano Gen5 is niet meer te vervangen. Ironisch genoeg werd het implantaat juist ontdekt door iemand die een kapotte accu wilde vervangen. Toch is dit geen echt probleem. Je crypto staat op de blockchain, niet op het apparaat. Met je herstelzin zet je alles in een paar minuten over naar een nieuwe wallet.
Doorzichtige epoxy kan wel vergelen. Radiogolven gaan er grotendeels doorheen, dus Bluetooth en NFC blijven werken.
Kun je het van buitenaf controleren?
Hier versterken epoxy en de echtheidscheck elkaar. Een aanvaller die zelf een complete nepversie bouwt en volgiet, valt door de Genuine Check in de officiële wallet-app. Die vraagt de secure element om een handtekening die alleen een echte chip uit de fabriek kan zetten. Dus moet een aanvaller een échte wallet gebruiken. Bij een volgegoten exemplaar kan dat niet zonder sporen: uitgeharde hars krijg je niet weg zonder de printplaat te beschadigen, en opnieuw gieten zie je in heldere hars aan naden en bubbels.
De zwakke plek verschuift zo naar het moment vóór het gieten, in de fabriek zelf. Om ook kleine sporen aantoonbaar te maken, werkten onderzoekers van de TU Delft aan glitter in hars als vingerafdruk: de glitterdeeltjes vallen bij het gieten willekeurig en vormen zo een patroon dat niemand kan namaken. Elke ingreep verschuift of breekt de deeltjes. Fotografeert de fabriek dat patroon en koppelt ze het aan het serienummer, dan controleert je telefooncamera straks of jouw wallet precies het exemplaar is dat de fabriek verliet. Zonder hem open te maken.
Voor de chips zelf ontwikkelde hardwareonderzoeker Andrew “bunnie” Huang IRIS, een methode die met infrarood licht door silicium heen kijkt. Zo zie je zonder te slopen of een chip bevat wat hij hoort te bevatten.
Zo kan de wallet van de toekomst eruitzien
De wallet van de toekomst is dus doorzichtig, volgegoten met heldere hars, voorzien van een uniek glitterpatroon dat je met een app controleert, en zo ontworpen dat de herstelzin nooit over een onbeveiligde datalijn loopt. Samen met de Genuine Check blijft er dan weinig ruimte over voor een implantaat. Alleen de fabriek zelf moet je nog vertrouwen.
Tot die tijd blijft het advies simpel. Koop bij de fabrikant of een officiële dealer, wantrouw een te mooie prijs en neem nooit een tweedehands wallet in gebruik. Heb je een apparaat van CryptoBilis? Zet het niet op, of zet je crypto over naar een nieuw apparaat met een nieuwe herstelzin. Op 15 oktober houdt Ledger in Parijs zijn evenement Op3n. Grote kans dat deze aanval daar het hoofdonderwerp wordt.
Het beeld bij dit artikel is een AI-gegenereerd conceptbeeld: zo zou de achterkant van een doorzichtige, volgegoten hardware wallet eruit kunnen zien. Dit product bestaat niet.
