Stel je voor dat je elke keer dat je Bitcoin ruilt voor Solana, of Solana voor een stablecoin, moet uitrekenen of je daar winst op maakte. Voor actieve handelaren wordt belastingaangifte dan al snel een papierwinkel. Letland gooit dat systeem nu om. Het Letse parlement heeft een wet aangenomen die crypto niet meer per transactie belast, maar kijkt naar wat je er in totaal uithaalt.
Wat verandert er precies?
De kern is eenvoudig. Belasting is pas verschuldigd op het bedrag dat je uit crypto opneemt bovenop wat je erin hebt gestoken. Zolang je binnen de cryptowereld van munt naar munt schuift, telt dat niet als belastbaar moment. Pas als je meer opneemt dan je ooit inlegde, ontstaat er belastbare winst.
Je kunt het vergelijken met een spaarpot met een doorzichtige wand. Wat je erin stopt en wat je eruit haalt, wordt bijgehouden. Wat er binnenin gebeurt, of je munten nu wisselt of laat staan, maakt voor de fiscus niet uit. Alleen het verschil tussen erin en eruit telt.
Volgens de aankondiging van de Saeima, het Letse parlement, komt er daarnaast een eenmalig declaratiemechanisme. Dat is bedoeld om bestaande cryptobezittingen in één keer netjes in beeld te brengen.
Waarom een eenmalige declaratie?
Een systeem dat werkt met inleg tegenover opname heeft een startpunt nodig. Hoeveel heb je al ingelegd? Wat bezit je op dit moment? Zonder die nulmeting is het later lastig om te bepalen welk deel van een opname echte winst is.
Een eenmalige declaratie werkt dan als een soort schone lei. Je meldt wat je hebt, en vanaf daar loopt de nieuwe administratie. Voor mensen die al jaren in crypto zitten en hun oude transacties nauwelijks meer kunnen terugvinden, kan dat een opluchting zijn. Niemand zit te wachten op het uitpluizen van honderden trades uit een bullmarkt van jaren geleden.
Belasting betalen in crypto vanaf 2027?
De nieuwe wet past in een breder plan. Letland liet eerder al weten dat het wil onderzoeken of burgers hun belasting straks ook in crypto kunnen voldoen. Het land mikt daarbij op 2027. Dat idee hoorde bij een bredere fintech-visie, waarin ook het tokeniseren van bezittingen een rol speelt. Tokeniseren betekent dat je een bezitting, zoals een aandeel of vastgoed, als digitaal token op een blockchain zet.
Hoe dat betalen in crypto er in de praktijk uit gaat zien, is nog niet duidelijk. Waarschijnlijk zal de overheid de munten niet zelf willen aanhouden, maar ze direct laten omzetten naar euro’s via een tussenpartij. Daarmee voorkomt de staat dat een koersdaling een gat in de begroting slaat.
Hoe verhoudt dit zich tot Nederland?
Voor Nederlandse lezers is het verschil groot. Hier valt crypto in box 3, waar de fiscus kijkt naar de waarde van je bezit en niet naar losse trades of opnames. Nederland werkt al geruime tijd aan een overstap naar belasting op het werkelijke rendement, maar die laat nog op zich wachten.
Tegelijk krijgen alle EU-landen te maken met strengere regels voor cryptoplatforms. Onder de Europese richtlijn DAC8 moeten aanbieders gegevens over hun klanten delen met belastingdiensten. Landen houden zelf wel de vrijheid om te bepalen hoe ze crypto belasten. Letland laat zien dat je daar heel anders mee om kunt gaan dan met een vermogensbelasting.
Wat nog openstaat
De wet is aangenomen, maar de uitwerking moet zich nog bewijzen. Belangrijke vragen liggen er nog: hoe worden opnames precies gemeten als je via meerdere platforms en eigen wallets werkt, en hoe controleert de Letse belastingdienst de eenmalige declaraties? Ook het plan om in 2027 belasting in crypto te kunnen betalen, is voorlopig een ambitie en nog geen werkend systeem. Juist die details bepalen of andere Europese landen het Letse model straks interessant genoeg vinden om over te nemen.
