Stel je voor dat er in de kluis van je bank al tien jaar een achterdeur zit waar niemand van wist. Er is nooit iemand doorheen gelopen, maar de deur zat er wel. Zo’n soort ontdekking deed de XRP Ledger. Een fout in de software had het in theorie mogelijk gemaakt om XRP aan te maken die er nooit had mogen zijn. Ripple heeft het lek inmiddels gedicht met een noodreparatie, en dat ging anders dan je van een blockchain gewend bent.
Waarom is een vaste voorraad zo belangrijk?
Bij de start van het netwerk zijn er in één keer 100 miljard XRP aangemaakt. Daar komt nooit iets bij. Er gaat zelfs wat af, want bij elke transactie wordt een heel klein beetje XRP vernietigd als transactiekosten.
Die vaste voorraad is een belangrijk deel van de waarde. Als je weet dat er nooit meer munten bij komen, weet je ook dat je bezit niet ongemerkt minder waard wordt doordat iemand er stiekem munten bij maakt. Wil je meer weten over hoe het netwerk in elkaar zit, dan lees je in onze uitleg wat XRP is en hoe de XRP Ledger werkt.
Een fout die tien jaar onopgemerkt bleef
Precies die belofte had door de bug onderuit kunnen gaan. Het probleem zat al ongeveer tien jaar in de code. Onder de juiste omstandigheden had iemand er XRP mee kunnen aanmaken zonder dat daar iets tegenover stond. Het lek is gedicht met een noodfix van Ripple. Er zijn geen aanwijzingen dat iemand de fout echt heeft misbruikt.
Dat klinkt geruststellend, en dat is het ook. Toch is het goed om te beseffen hoe ernstig zo’n fout kan zijn. Software van een blockchain bestaat uit heel veel regels code. Hoe langer een netwerk draait en hoe meer functies erbij komen, hoe groter de kans dat ergens een oude fout opeens een risico wordt. De XRP Ledger heeft wel ingebouwde controles die bijvoorbeeld negatieve saldi en het onterecht aanmaken van XRP moeten tegenhouden. Dit voorval laat zien dat ook zo’n vangnet niet alles opvangt.
Repareren zonder stemronde: hoe gaat dat normaal?
Het opvallendste deel van dit verhaal is hoe het lek is gerepareerd. Normaal werkt een aanpassing aan de XRP Ledger via een zogeheten amendment. Dat kun je zien als een wetsvoorstel. De validators zijn de servers die samen bepalen welke transacties geldig zijn, en zij stemmen over het voorstel. Pas als een ruime meerderheid ongeveer twee weken lang voor stemt, gaat de wijziging live.
Bij deze noodfix ging het anders. De reparatie werd uitgerold zonder die stemronde. Dat is wel te begrijpen: als er een gat in de kluis zit, wil je dat niet nog twee weken in de openbaarheid laten liggen. Een openbare stemming over een beveiligingslek is ook een soort aankondiging voor kwaadwillenden.
Snelheid tegenover inspraak
Die snelle ingreep heeft ook een keerzijde. Critici zeggen al jaren dat Ripple te veel invloed heeft op het netwerk. Een fix die zonder stem van de validators wordt uitgerold, geeft hen nieuwe munitie. Kan één bedrijf zo’n ingreep in de praktijk doorvoeren, dan is het netwerk misschien minder onafhankelijk dan het lijkt.
Zo zwart-wit is het niet. Ook bij Bitcoin en Ethereum zijn in het verleden ernstige lekken eerst in stilte gedicht en pas later openbaar gemaakt. Validators en node-operators moeten de nieuwe software bovendien nog steeds zelf installeren. Niemand kan ze daartoe dwingen. Het blijft wel een afweging tussen snel handelen en inspraak, en elk netwerk maakt die keuze op een eigen manier.
Wat nog openstaat
De belangrijkste vraag is nu hoe open Ripple en de XRP Ledger-gemeenschap zijn over wat er precies mis was. Bij eerdere problemen, zoals een fout in de Batch-functie, verscheen achteraf een uitgebreid technisch rapport. Zo’n rapport laat zien hoe groot het risico echt was, hoe lang het lek ontdekt kon worden en waarom het tien jaar lang niemand opviel. Daarnaast zal het debat over de rol van Ripple in het bestuur van het netwerk opnieuw oplaaien. Dat is precies op het moment dat banken en stablecoin-uitgevers de XRP Ledger steeds vaker gebruiken.
