Stel je voor dat je oude bank aankondigt dat een vertrouwde kluisruimte binnenkort dichtgaat. De meeste mensen halen hun spullen op tijd weg, maar een deel blijft liggen. Dat gebeurt nu bij Zcash. Sprout, de allereerste privacypool van het netwerk, wordt bevroren. Er staat nog altijd zo’n 12.200 ZEC in, ruim 16 miljoen dollar. Wat is Sprout precies, en waarom gaat het op slot?
Wat is een privacypool eigenlijk?
Zcash werkt anders dan Bitcoin. Bij Bitcoin kan iedereen zien welk adres hoeveel munten naar wie stuurt. Zcash biedt daarnaast afgeschermde transacties: bedrag, afzender en ontvanger blijven verborgen. Dat werkt met zogenoemde zero-knowledge proofs, een stukje cryptografie waarmee je kunt bewijzen dat een transactie klopt zonder de details te laten zien.
Die afgeschermde munten staan in een privacypool. Je kunt zo’n pool zien als een afgesloten kamer: van buitenaf weet je hoeveel er naar binnen en naar buiten gaat, maar niet wat er binnen gebeurt. Wil je meer weten over de basis, lees dan ook wat Zcash is en hoe het werkt.
Sprout is de oudste kamer van het huis
Sprout ging live in 2016, bij de lancering van Zcash zelf. Het was een pionier, maar ook traag en zwaar in gebruik. Later bouwden de ontwikkelaars nieuwere pools die sneller, lichter en veiliger zijn. Daar speelt tegenwoordig vrijwel al het afgeschermde verkeer zich af.
Oude code onderhouden kost moeite en brengt risico’s mee. Bij Sprout weet de community dat maar al te goed: jaren geleden werd er een ernstige kwetsbaarheid in de onderliggende cryptografie ontdekt, die in theorie ongemerkt nieuwe munten had kunnen laten ontstaan. Die werd stil gedicht, maar het liet zien hoe kwetsbaar zo’n verouderd onderdeel kan zijn. Een pool sluiten die bijna niemand meer gebruikt, haalt dat risico definitief weg.
Een uittocht die nu stilvalt
De aankondiging zette wel wat in beweging. Afgelopen week verlieten ongeveer 10.000 munten de pool. Maar het tempo zakt hard: op woensdag gingen er nog maar zo’n 40 ZEC naar buiten. Wie actief was, heeft zijn munten dus al verplaatst.
Dat de stroom opdroogt, zegt veel. Een groot deel van wat nog in Sprout staat, is waarschijnlijk van mensen die hun wallet uit het oog zijn verloren, hun sleutels kwijt zijn of niet meer actief zijn in crypto. Denk aan een spaarpot op zolder waar je jaren niet aan hebt gedacht.
Waarom de rest van het netwerk hier ook baat bij heeft
Bij privacymunten zit er altijd een lastige vraag onder: hoe weet je zeker dat er niet stiekem munten bijgedrukt zijn als je niet in de pool kunt kijken? Zcash lost dat op met een soort tourniquet. Elke munt die een pool verlaat, wordt geteld. Komen er meer munten uit dan er ooit in zijn gegaan, dan valt dat op.
Hoe meer munten uit Sprout vertrekken, hoe duidelijker dat plaatje wordt. Elke ZEC die netjes door het tourniquet gaat, is een extra bevestiging dat de totale voorraad klopt. Voor een privacymunt is dat vertrouwen goud waard, zeker nu toezichthouders, ook in Europa met de nieuwe antiwitwasregels, kritisch naar anonieme transacties kijken.
Wat gebeurt er met de achterblijvers?
Dat is de spannendste open vraag. Bevriezen betekent dat munten in Sprout na de deadline niet meer zomaar te verplaatsen zijn. Of er later nog een route komt om ze alsnog op te halen, bijvoorbeeld via een speciale upgrade, is aan de ontwikkelaars en de community. Zo’n stap is gevoelig: je wilt eigenaren niet benadelen, maar ook geen achterdeur openzetten in een systeem dat juist om veiligheid draait.
Heb je zelf ooit ZEC in een oude wallet gezet, dan is het dus goed om te weten of die munten in Sprout staan. Voor de meeste huidige gebruikers verandert er niets: hun munten staan al in de nieuwere pools. Daar draait het moderne Zcash ook op.
