Stel dat je vandaag een privé-brief verstuurt in een kluisje dat nu niemand kan openen. Over tien jaar bestaat er misschien wel een sleutel voor. Lees iemand je brief dan nog? Precies die vraag houdt ontwikkelaars rond Zcash bezig. Het team achter Zakura heeft een plan gepresenteerd om ZEC-swaps via NEAR Intents ook in een toekomst met quantumcomputers privé te houden.
Waar zit het lek precies?
Zcash draait om privacy. Met zogeheten shielded transacties blijven de afzender, de ontvanger en het bedrag verborgen. Wil je meer weten over hoe dat werkt, lees dan wat Zcash is en hoe de privacy werkt.
Veel mensen komen aan hun ZEC via NEAR Intents. Dat is een systeem waarmee je bijvoorbeeld bitcoin, ETH of SOL kunt omwisselen voor echte ZEC, zonder tussenkomst van een centrale beurs. Handig, maar er zit een zwakke plek in. Bij zo’n swap geef je een terugbetaaladres op, voor het geval de ruil mislukt. Dat adres komt op de openbare blockchain van NEAR te staan.
Nu is dat nog vrij onschuldig. Maar als hetzelfde adres steeds terugkomt, ontstaat er een draadje waaraan iemand later kan trekken.
Waarom een quantumcomputer het spel verandert
De versleuteling in Zcash leunt deels op wiskunde die een krachtige quantumcomputer in theorie kan kraken. Het grote risico is daarbij niet eens dat iemand munten steelt. Het gaat om je privacy, achteraf.
Beveiligingsexperts noemen dit ‘nu verzamelen, later ontsleutelen’. Kwaadwillenden slaan vandaag versleutelde data op en wachten tot de techniek ver genoeg is. Kent zo’n aanvaller jouw adres, bijvoorbeeld omdat het als terugbetaaladres openbaar op NEAR staat, dan kan hij met een quantumcomputer mogelijk terugrekenen welke betalingen bij dat adres horen. Eén openbaar adres wordt zo een sleutel tot je bredere betaalgeschiedenis.
Het is niet de eerste keer dat juist die terugbetalingen opvallen. Vorig jaar liet blockchainonderzoeker ZachXBT al zien dat refunds naar transparante adressen beschermde en onbeschermde tegoeden aan elkaar konden koppelen, door bedragen en tijdstippen naast elkaar te leggen.
De oplossing: voor elke swap een nieuwe sleutel
Het idee van het Zakura-team is eigenlijk heel overzichtelijk. In plaats van één vaste sleutel krijgt iedere swap zijn eigen, losse sleutel. Het team beschrijft de aanpak in een technische blogpost over quantum-onkoppelbaarheid.
Je kunt het vergelijken met een hotel. Gebruik je overal dezelfde huissleutel, dan opent één gekopieerde sleutel al je deuren. Krijg je per kamer een eigen pasje, dan levert één gekopieerd pasje hooguit toegang tot die ene kamer op. Zo werkt het hier ook: zelfs als een quantumcomputer ooit één terugbetaaladres ontrafelt, blijft de rest van je geschiedenis buiten beeld.
Voor jou als gebruiker hoort dat vooral onzichtbaar te blijven. Het werk gebeurt onder de motorkap, in de wallet en de software die de swap afhandelt.
Onderdeel van een bredere quantumrace
Zcash staat niet alleen. In de hele cryptosector groeit de aandacht voor quantumrisico’s, van Bitcoin tot Ethereum. Het verschil is dat het bij een privacymunt om iets anders draait. Bij Bitcoin is de zorg vooral dat munten op kwetsbare adressen gestolen kunnen worden. Bij Zcash gaat het eerst om de belofte waar het hele project op rust: dat je betalingen ook over vele jaren nog privé zijn.
Dat maakt deze aanpassing belangrijker dan ze op het eerste gezicht lijkt. Wat vandaag op een openbare blockchain staat, gaat nooit meer weg. Privacy die pas later lekt, is achteraf niet meer te herstellen.
Nog niet duidelijk is wanneer de wijziging live gaat en hoe snel wallets en NEAR Intents haar overnemen. Het blijft voorlopig een plan op papier. De echte test is of de wallets die op NEAR Intents leunen de nieuwe werkwijze ook standaard gaan gebruiken, want pas dan heeft de gewone gebruiker er iets aan.
