Je ziet de naam DOGE voorbijkomen in het nieuws en denkt meteen aan de bekende hondenmunt. Logisch. Maar de DOGE die deze week het gesprek bepaalt, is iets heel anders. Het gaat om het Department of Government Efficiency, het bezuinigingsclubje dat Elon Musk in het leven riep om de Amerikaanse overheid door te lichten. En daar speelde zich een verhaal af waar veel mensen even van moesten slikken: een kunstmatige intelligentie besliste mee over welke subsidies mochten sneuvelen.
Wat is er precies gebeurd?
Uit gerechtelijke stukken blijkt dat medewerkers van DOGE ChatGPT inzetten om subsidies te beoordelen. Een van de gevallen die daarbij als DEI werd bestempeld, was een subsidie van 349.000 dollar voor een verwarmings- en ventilatiesysteem van een museum. DEI staat voor diversity, equity en inclusion, de programma’s rond diversiteit en inclusie waar de regering-Trump het mes in wil zetten. Een verwarmingsketel voor een museum heeft daar op het eerste gezicht weinig mee te maken, maar het model markeerde de subsidie toch. Volgens de stukken maakte dit deel uit van meer dan 100 miljoen dollar aan schrappingen bij het National Endowment for the Humanities, het Amerikaanse fonds voor geesteswetenschappen. Dat een chatbot dit soort beslissingen kleurde, valt uit de rechtbankdocumenten op te maken.
Waarom heet die overheidsclub eigenlijk DOGE?
Hier zit de link met crypto, en meteen ook de verwarring. Musk noemde zijn bezuinigingsoperatie bewust DOGE, een knipoog naar Dogecoin, de meme-munt met de Shiba Inu-hond die hij al jaren omarmt. Het is dezelfde afkorting, en niet toevallig. Musk heeft Dogecoin herhaaldelijk gepromoot en de naam DOGE gaf zijn overheidsproject meteen internetbekendheid.
Maar let op: het gaat om twee totaal verschillende dingen. Dogecoin is een cryptomunt die je kunt kopen en verhandelen. Het Department of Government Efficiency is een onderdeel van de Amerikaanse overheid. De een heeft een koers, de ander een begroting. Ze delen alleen een naam en een mascotte. Als je nieuwsgierig bent hoe de munt zelf ervoor staat, kun je de actuele Dogecoin koers bekijken, maar dit nieuws gaat daar dus niet direct over.
Toch een effect op de munt?
Al is de overheidsclub niet de munt, helemaal los van elkaar staan ze niet. Dogecoin heeft altijd sterk meebewogen op alles wat met Musk te maken heeft. Een tweet van hem, een verwijzing naar de hond, een nieuw project met DOGE in de naam: het zorgde in het verleden geregeld voor koersuitslagen. De munt leunt zwaar op sentiment en aandacht, meer dan op technische fundamenten.
Dat is precies waarom dit soort verhalen ertoe doet voor houders van de munt. Als de naam DOGE negatief in het nieuws komt, bijvoorbeeld door een AI die de plank misslaat bij overheidssubsidies, dan kan dat op het gevoel drukken dat de munt draagt. Andersom kan positieve aandacht rond Musk juist een zetje geven. Je koopt bij Dogecoin voor een groot deel het verhaal en de bekendheid, niet een concrete toepassing.
Wat het zegt over AI in bestuur
Los van de munt raakt dit een breder punt. Een taalmodel als ChatGPT is niet gebouwd om te bepalen of een subsidie voor een museumketel wel of niet onder diversiteitsbeleid valt. Het herkent patronen in tekst en gokt op basis daarvan. Dat een verwarmingsinstallatie als DEI werd gelabeld, laat zien hoe makkelijk zo’n systeem de mist in gaat wanneer je het beslissingen laat nemen waar het niet voor is ontworpen.
Voor de cryptowereld, waar AI en blockchain steeds vaker in één adem worden genoemd, is dat een nuchtere herinnering. Automatisering klinkt efficiënt, maar de uitkomst is zo goed als de vraag die je stelt en de controle die je erop houdt. Een chatbot die een ketel voor DEI aanziet, is daar het onbedoelde bewijs van.
