De Japanse vermogensbeheerder Sumitomo Mitsui DS Asset Management heeft al zijn Franse staatsobligaties verkocht, uit zorg over de Franse overheidsfinanciën. Het gaat dus niet om een afbouw maar om een volledige exit. Op 8 oktober publiceert Japan cijfers waaruit blijkt of andere Japanse beleggers dezelfde stap zetten. Dat is ook voor de cryptomarkt het moment om in de gaten te houden.
Van Parijs naar Frankfurt en Tokio
Het vrijgekomen geld gaat volgens berichtgeving van Bloomberg naar Duitse Bunds en kortlopende Japanse staatsleningen. Die keuze zegt veel. Beleggers kiezen voor de veiligste schuld binnen de eurozone en voor eigen papier met een korte looptijd. In de markt heet dat een vlucht naar kwaliteit.
Frankrijk worstelt al langere tijd met een hoog begrotingstekort, een staatsschuld die blijft oplopen en politieke instabiliteit. De rente op Franse tienjaarsleningen staat op het hoogste niveau in jaren. Een obligatie is in feite een lening aan de staat. Hoe minder vertrouwen beleggers hebben in de terugbetaling, hoe hogere rente ze vragen. Daardoor wordt lenen voor Parijs steeds duurder.
Waarom de Japanse cijfers ertoe doen
Japanse institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders, behoren al jaren tot de grootste buitenlandse kopers van Europese staatsschuld. Op 8 oktober verschijnen de Japanse cijfers over grensoverschrijdende beleggingen. Daarin is te zien of Japanse partijen op grotere schaal Franse obligaties hebben verkocht. Eén fonds dat uitstapt, is nog geen trend. Een brede uittocht zou dat wel zijn, en zou ook meer gewicht hebben dan losse uitspraken van analisten.
Er speelt nog iets mee. De rente in Japan zelf is gestegen, waardoor beleggen in eigen land weer aantrekkelijker wordt. Als Japanse partijen op grote schaal geld terughalen uit het buitenland, raakt dat niet alleen Frankrijk maar ook andere obligatiemarkten waar Japans geld een belangrijke rol speelt.
De brug naar Bitcoin
Bitcoin staat op het eerste gezicht ver af van de Franse staatsschuld. Toch is er via de wereldwijde liquiditeit een duidelijk verband. Volgens analisten kan onrust op de obligatiemarkt doorwerken in Bitcoin, omdat Japanse kapitaalstromen een belangrijke bron van goedkoop geld zijn voor risicovolle beleggingen. Dat mechanisme heet de yen carry trade: beleggers lenen tegen lage rente in yen en steken dat geld in beleggingen die meer opleveren.
Hoe gevoelig dat ligt, bleek in de zomer van 2024. Toen werden zulke posities in korte tijd afgebouwd en kreeg ook de cryptomarkt het hard te verduren. Gaat Japans geld nu massaal terug naar huis, dan kan een vergelijkbare beweging op gang komen. Er is ook een andere kant. Twijfel aan de kredietwaardigheid van een groot euroland versterkt het verhaal van Bitcoin als bezit dat buiten het bereik van een overheidsbalans staat. Welk van de twee effecten de overhand krijgt, valt vooraf niet te zeggen. Wie wil weten hoe analisten de komende maanden inschatten, vindt dat in onze Bitcoin verwachting.
Ook de eurozone voelt de druk
Voor Europa is het verschil in rente tussen Franse en Duitse staatsleningen de belangrijkste graadmeter. Loopt dat verschil verder op, dan komt de Europese Centrale Bank onder druk om in te grijpen. Zij heeft daar een instrument voor dat bedoeld is om ongeordende renteschokken in afzonderlijke lidstaten tegen te gaan. Ook Nederland heeft daar belang bij. Nederlandse pensioenfondsen en banken hebben flink wat Franse schuld in bezit, en een zwakkere euro maakt importen duurder.
Voorlopig gaat het om de keuze van één Japanse vermogensbeheerder, en het is nog te vroeg om van een bredere crisis te spreken. Pas met de cijfers van 8 oktober wordt duidelijk of andere grote Japanse beleggers dezelfde kant op gaan. Dat bepaalt ook of de onrust beperkt blijft tot de Europese obligatiemarkt of overslaat naar risicovolle beleggingen zoals Bitcoin.
