Stel je voor dat je een aandeel Apple koopt, maar dan niet via je bank of broker. In plaats daarvan staat het als een token op een blockchain, dag en nacht verhandelbaar, direct af te wikkelen. Klinkt aantrekkelijk. Maar precies op dat punt begint het lastig te worden. Wall Street stort zich op getokeniseerde aandelen, en tijdens een bijeenkomst in Geneve werd pijnlijk duidelijk hoeveel er nog moet gebeuren voordat dit echt werkt.
Wat is een getokeniseerd aandeel eigenlijk?
Even terug naar de basis. Een getokeniseerd aandeel is een digitale versie van een gewoon aandeel, vastgelegd op een blockchain. Het idee is dat je zoiets kunt verhandelen zoals je crypto verhandelt: snel, wereldwijd en zonder de trage tussenstappen die de traditionele beurs kent.
De belofte is verleidelijk. Geen wachten tot een handelsdag opent, geen dagen wachten op afwikkeling, en in theorie toegang voor iedereen met een wallet. Grote namen ruiken kansen. Zowel Nasdaq als de London Stock Exchange Group werken eraan om aandelen richting de blockchain te brengen. Als die reuzen meedoen, is dat geen experiment meer aan de zijlijn.
De makkelijke fase is voorbij
Aandelen op een blockchain zetten is technisch niet het grootste probleem. Dat lukt. Het echte werk zit in wat daarna komt. Tijdens de Onchain Leaders Gathering in Geneve, waar experts van onder meer Zama, G-20 Group, Blobb.io en Rex Change met elkaar in gesprek gingen, kwam dat helder naar voren: de tokenisatie krijgt nu een veel zwaardere test.
Die test draait om vier dingen die je makkelijk over het hoofd ziet. De markt moet liquide zijn, want een token dat niemand koopt of verkoopt is waardeloos. Er moet privacy zijn, omdat grote partijen niet willen dat iedereen live meekijkt met hun posities. Het moet voldoen aan de regels, anders blijven toezichthouders dwarsliggen. En het moet uiteindelijk echt nuttig zijn voor instellingen, niet alleen een technisch hoogstandje.
Waarom privacy en regels botsen met de blockchain
Hier zit een interessante spanning. Een blockchain is van nature open: alles staat voor iedereen zichtbaar op het grootboek. Dat is prachtig voor transparantie, maar een ramp voor een pensioenfonds dat voor honderden miljoenen wil handelen zonder dat concurrenten dat direct zien.
Daarom werken partijen aan technieken die transacties kunnen versleutelen terwijl ze toch verifieerbaar blijven. Denk aan een afgesloten kluis waarvan je wel kunt bewijzen dat er iets in zit, zonder de inhoud te tonen. Tegelijk willen toezichthouders juist inzicht, om witwassen en marktmisbruik tegen te gaan. Die twee wensen met elkaar verzoenen is de kern van de puzzel.
Liquiditeit is het echte struikelblok
Van alle uitdagingen is liquiditeit misschien wel de lastigste. Een getokeniseerd aandeel is pas interessant als er genoeg kopers en verkopers zijn om er soepel in en uit te stappen. Anders zit je vast met iets wat op papier waarde heeft, maar wat je in de praktijk niet kwijt kunt tegen een eerlijke prijs.
De traditionele beurzen hebben die diepte in decennia opgebouwd. Onchain begint dat vrijwel bij nul. Zolang de handel versnipperd blijft over losse platforms en netwerken, blijft de liquiditeit dun. En dun betekent hogere kosten en grotere prijsschommelingen, precies wat instellingen willen vermijden.
Voor Europese beleggers speelt regelgeving mee
Voor wie vanuit Nederland of de rest van Europa meekijkt, is er nog een laag. Getokeniseerde effecten vallen onder streng Europees toezicht, en de MiCA-regels plus bestaande effectenwetgeving bepalen wat er wel en niet mag. Een aandelentoken dat in de Verenigde Staten wordt uitgegeven, is dus niet zomaar hier vrij verhandelbaar.
Dat verklaart waarom gevestigde spelers als Nasdaq en LSEG er zo voorzichtig mee omgaan. Zij hebben een reputatie en een vergunning te verliezen. Hun betrokkenheid geeft de sector geloofwaardigheid, maar het betekent ook dat de uitrol traag en zorgvuldig verloopt, stap voor stap in plaats van in een grote sprong. De komende maanden draait het dus minder om nieuwe lanceringen en meer om de vraag of al deze onderdelen daadwerkelijk in elkaar passen.
