Je huurt een auto, je krijgt de sleutels en je rijdt weg. Bij een verhuurbedrijf vlak bij Milaan ging het volgens de Italiaanse politie om iets heel anders. Achter de balie draaide een ondergrondse bank voor de maffia. Die sluisde geld naar het buitenland en zette een deel om in crypto. Inmiddels is omgerekend zo’n 24 miljoen dollar in beslag genomen.
Een autoverhuur als dekmantel
De zaak is opgerold door de Guardia di Finanza, de Italiaanse financiële politie. Zoals het Italiaanse persbureau ANSA meldt, gaat het om een zogeheten verborgen bank voor de georganiseerde misdaad. Klanten waren volgens de onderzoekers figuren uit de ‘Ndrangheta uit Calabrië en de Camorra uit Napels, twee van de machtigste maffiaorganisaties van Italië.
Waarom juist een autoverhuurbedrijf? Zo’n bedrijf heeft veel klanten die komen en gaan, veel kleine betalingen en een logische reden voor contant geld. Vergelijk het met een drukke parkeergarage: tussen alle auto’s valt een extra auto niet op. Zo valt crimineel geld tussen gewone omzet ook niet meteen op.
Hoe werkt een ondergrondse bank?
Een ondergrondse bank doet eigenlijk wat een gewone bank doet: geld bewaren, verplaatsen en uitbetalen. Alleen gebeurt het buiten het zicht van toezichthouders. Er is geen klantonderzoek en er worden geen meldingen gedaan van verdachte transacties.
Voor criminelen is dat goud waard. Geld uit drugshandel of afpersing moet ergens heen, en het liefst zo dat niemand ziet waar het vandaan komt. Dat heet witwassen: vies geld zo vaak verplaatsen en vermengen dat het er aan het eind schoon uitziet. Volgens Italiaanse media werden er zo’n dertig mensen gearresteerd.
Waar komt crypto in beeld?
Een deel van het geld ging naar het buitenland en een deel werd omgezet in cryptovaluta. Dat klinkt misschien als een slimme ontsnappingsroute, maar dat valt tegen. De meeste blockchains zijn openbaar. Elke transactie blijft voor altijd zichtbaar, een beetje zoals voetstappen in verse sneeuw.
Het lastige zit vooral bij het in- en uitstappen, dus het moment waarop contant geld crypto wordt en andersom. Precies daar richten opsporingsdiensten zich op. Beurzen in Europa moeten de identiteit van hun klanten controleren. Wie zonder die controle grote bedragen wil omzetten, moet uitwijken naar tussenpersonen. Daar komen netwerken als dit om de hoek kijken.
Een zaak die verder reikt dan Milaan
Het onderzoek blijft niet bij één bedrijf aan de rand van Milaan. Volgens Bloomberg richt Italië zich op een witwasnetwerk dat zich over meerdere Europese landen uitstrekt. Dat past bij hoe de ‘Ndrangheta al jaren werkt: de organisatie is internationaal actief, ook in havens als Rotterdam en Antwerpen.
Voor de cryptosector is zo’n zaak dubbel. Aan de ene kant laat ze zien dat criminelen crypto nog steeds gebruiken. Aan de andere kant laat ze zien dat het spoor te volgen is en dat beslaglegging werkt. Dat argument wordt in Brussel vaak gebruikt bij de strengere Europese regels uit MiCA en het nieuwe witwaskader. Daaronder valt ook de verplichting om bij cryptotransfers gegevens van verzender en ontvanger mee te sturen.
Wat het onderzoek nog moet uitwijzen
Nog niet duidelijk is hoeveel van de 24 miljoen dollar precies in crypto zat en via welke munten of platforms het geld liep. Ook moet de rechter zich nog over de verdachten uitspreken. Juist die details bepalen hoe groot de rol van crypto in dit netwerk echt was. Was het een bijzaak naast klassiek geldtransport, of een vaste route om geld buiten Italië te krijgen? Die vraag moet het verdere onderzoek beantwoorden.
