Chinese openbaar aanklagers willen de Bitcoin laten verbeuren die de Britse politie in beslag nam in de zaak rond fraudeur Qian Zhimin. Het gaat om munten met een waarde van ongeveer 5,1 miljard dollar. Een rechtbank in Tianjin behandelt het verzoek na een kennisgevingstermijn van zes maanden. Ondertussen loopt in Londen een aparte juridische strijd over precies dezelfde munten.
Tianjin start eigen confiscatieprocedure
Volgens berichtgeving van het Chinese medium The Paper hebben de aanklagers het verzoek ingediend bij een rechtbank in Tianjin. Daar zat ook het investeringsbedrijf waarmee Qian volgens de Chinese autoriteiten op grote schaal particuliere beleggers oplichtte. Het Chinese recht kent een speciale procedure om opbrengsten van misdrijven af te pakken als een verdachte buiten bereik is. De zes maanden durende kennisgevingstermijn is bedoeld om belanghebbenden de kans te geven bezwaar te maken voordat de rechter beslist.
Met die stap maakt Beijing formeel duidelijk dat het de munten ziet als gestolen Chinees vermogen. Juridisch betekent dat nog niet dat de Bitcoin ook echt richting China gaat. De munten staan onder Britse controle en een Chinees vonnis heeft in het Verenigd Koninkrijk niet automatisch rechtskracht.
Londen voert een parallelle zaak
Qian ontvluchtte China en vestigde zich onder een valse identiteit in Londen. Daar werd ze uiteindelijk opgespoord en strafrechtelijk veroordeeld. De Britse inbeslagname geldt als de grootste cryptovangst in de Britse geschiedenis. Na de strafzaak draait het nu om de vraag wat er met de munten gebeurt. In een civiele procedure proberen gedupeerden aanspraak te maken op het vermogen, terwijl ook de Britse staat er belang bij heeft.
Advocatenkantoor SMB Legal wees er eerder op dat slachtoffer zijn van de fraude niet automatisch genoeg is om het geld terug te krijgen. Gedupeerden moeten in het Britse systeem aantonen dat ze recht hebben op een deel van de munten. Voor veel Chinese beleggers is dat een hoge drempel, omdat ze een procedure in een buitenlands rechtssysteem moeten voeren.
Waardestijging maakt de inzet groter
De zaak is zo beladen omdat de waarde van de munten sinds de fraude fors is gestegen. Beleggers verloren destijds geld in yuan, maar het vermogen dat nu op tafel ligt, is in dollars veel meer waard dan wat er oorspronkelijk werd ingelegd. Daarmee ontstaat de vraag wie recht heeft op die meerwaarde: de gedupeerden, de Chinese staat of de Britse schatkist. Wie wil weten waarom Bitcoin zich zo anders gedraagt dan gewoon spaargeld, leest meer in de uitleg over wat Bitcoin is.
Voor de bredere markt speelt nog iets anders mee. Overheden zijn de afgelopen jaren grote Bitcoin-houders geworden via inbeslagnames. Wat ze met die munten doen, verkopen of aanhouden, kan het aanbod op de markt beïnvloeden. Een snelle verkoop ligt in deze zaak niet voor de hand, omdat de eigendomsvraag nog lang niet is beslecht.
Diplomatieke dimensie blijft onduidelijk
De procedure in Tianjin legt ook diplomatieke druk op Londen. China en het Verenigd Koninkrijk hebben geen uitgebreide afspraken over het wederzijds erkennen van confiscatievonnissen. Een Chinese uitspraak kan daarom vooral dienen als politiek en juridisch argument in de onderhandelingen over teruggave. Hoe zwaar Britse rechters dat argument laten wegen, is nog volstrekt open.
Voorlopig lopen de twee sporen naast elkaar. De rechtbank in Tianjin kan pas na afloop van de kennisgevingstermijn van zes maanden een besluit nemen. In Londen moet de civiele procedure nog uitwijzen hoe het vermogen wordt verdeeld. Wie uiteindelijk over de munten beslist, wordt daarmee een test voor grensoverschrijdende terugvordering van crypto.
