Een voormalige agent van de Britse National Crime Agency (NCA) moet omgerekend ongeveer 2,38 miljoen dollar terugbetalen. Paul Chowles stal 50 bitcoin die justitie in beslag had genomen tijdens het onderzoek naar de darkwebmarkt Silk Road 2.0. De zaak laat zien hoe kwetsbaar in beslag genomen crypto is als de sleutels bij de verkeerde persoon terechtkomen.
Ontnemingsbevel van ruim 1,8 miljoen pond
Het Britse openbaar ministerie, de Crown Prosecution Service, maakte het bevel bekend in een officiële verklaring. Daarin staat dat Chowles meer dan 1,8 miljoen pond moet terugbetalen. Zo’n ontnemingsbevel is bedoeld om het voordeel dat iemand uit een misdrijf haalde volledig af te romen. Het staat los van de straf die Chowles eerder al kreeg voor de diefstal en het witwassen van de opbrengst.
Het bedrag komt hoger uit dan de waarde van de munten op het moment van de diefstal. Bitcoin is in de tussentijd fors in waarde gestegen. Het voordeel dat de dader uit zijn misdrijf haalde, groeide daardoor mee met de markt.
Toegang tot bewijsmateriaal misbruikt
Chowles werkte mee aan het onderzoek naar Silk Road 2.0, de opvolger van de bekende darkwebmarkt waar onder meer drugs voor bitcoin werden verhandeld. Bij dat onderzoek kwam digitale valuta in handen van de opsporingsdienst. De agent had toegang tot die gegevens en sluisde 50 bitcoin weg naar adressen onder zijn eigen controle. Vervolgens probeerde hij de herkomst te verhullen door de munten via verschillende diensten te laten lopen.
Die pogingen hielpen hem uiteindelijk niet. Elke transactie op de Bitcoin-blockchain blijft openbaar zichtbaar, en rechercheurs kunnen geldstromen daardoor jaren later nog reconstrueren. Wie wil begrijpen waarom dat zo is, vindt de basis in onze uitleg over wat Bitcoin is. Juist die transparantie maakt crypto minder geschikt voor witwassen dan vaak wordt aangenomen.
Bewaring van in beslag genomen crypto onder vergrootglas
Bij in beslag genomen contant geld of goud ligt de bewaring bij kluizen, zegels en vaste procedures. Bij Bitcoin draait alles om de private sleutel. Wie die sleutel kent, kan de munten verplaatsen, en een tweede paar ogen is niet automatisch nodig. Opsporingsdiensten werken daarom steeds vaker met constructies waarbij meerdere sleutels nodig zijn voor een transactie, of besteden de bewaring uit aan gespecialiseerde partijen.
Dat is geen puur Brits vraagstuk. Ook in Nederland nemen politie en Openbaar Ministerie regelmatig crypto in beslag bij onderzoeken naar drugshandel en fraude. Hoe die tegoeden worden bewaard en wanneer ze worden verkocht, is een vraag die met de stijgende waarde van Bitcoin steeds zwaarder weegt.
Staatsbezit aan Bitcoin groeit
Het Verenigd Koninkrijk is via strafzaken een van de grotere houders van Bitcoin onder overheden geworden. Daarmee groeit de politieke discussie over wat er met die munten moet gebeuren: verkopen om gaten in de begroting te dichten, slachtoffers compenseren of aanhouden. De zaak-Chowles voegt daar een praktische kant aan toe. Een staat die crypto bezit, moet ook aantonen dat die tegoeden veilig zijn tegen misbruik van binnenuit.
Voor Chowles is de zaak nog niet afgerond. Betaalt hij het bedrag niet op tijd, dan kan de rechter volgens het Britse systeem extra gevangenisstraf opleggen, zonder dat de schuld daarmee verdwijnt.
