Een ontwikkelaar heeft Bitcoin verstuurd vanaf een apparaat zonder internetverbinding. Daarvoor gebruikte hij het Find My-netwerk van Apple, waarmee normaal gesproken zoekgeraakte AirTags en iPhones worden opgespoord. De betaling ging in de vorm van Cashu ecash en liftte mee op iPhones die toevallig in de buurt waren. Het gaat om een experiment en niet om een product, maar het raakt wel aan een oude vraag: hoe goed werkt digitaal geld als het internet wegvalt?
Find My als onbedoeld transportnetwerk
Find My draait op honderden miljoenen Apple-apparaten. Een AirTag zendt een versleuteld Bluetooth-signaal uit. Een willekeurige iPhone die in de buurt komt, pikt dat op en stuurt het samen met een locatie door naar de servers van Apple. Alleen de eigenaar kan het bericht ontsleutelen. De iPhone die het doorgeeft, heeft daar zelf geen weet van.
Onderzoekers lieten eerder al zien dat dit mechanisme ook voor willekeurige kleine stukjes data te gebruiken is, door die data te verpakken in de signalen die het netwerk doorgeeft. De ontwikkelaar gebruikte dat principe nu voor een betaling. Volgens de uitleg van het experiment werd een Cashu-token zo via iPhones in de omgeving doorgegeven, zonder dat het verzendende apparaat zelf online hoefde te zijn.
Waarom juist Cashu ecash
Een gewone Bitcoin-transactie op de blockchain is daar minder geschikt voor. Die moet het netwerk van nodes bereiken en is te groot om makkelijk in zulke kleine datapakketjes te passen. Cashu werkt anders. Het is een open-source protocol voor zogeheten Chaumiaanse ecash: een mint beheert de bitcoins en geeft daar digitale tokens voor uit. Wie zo’n token bezit, bezit de waarde, vergelijkbaar met een bankbiljet.
Dat maakt de tokens compact en draagbaar. De Cashu-gemeenschap heeft ze in het verleden al via QR-codes, NFC, Bluetooth, sms en zelfs satellieten verstuurd. De betaler hoeft daarbij niet online te zijn, wat het protocol interessant maakt voor plekken met slecht of geen internet. Het experiment met Find My past in die reeks: het laat zien hoe weinig infrastructuur er nodig is om zo’n token van A naar B te krijgen. Voor wie de basis van het onderliggende netwerk wil opfrissen, staat de werking uitgelegd in wat is Bitcoin.
Vertrouwen in de mint blijft de keerzijde
Het model heeft wel duidelijke beperkingen. Ecash is niet hetzelfde als Bitcoin in eigen beheer. De mint bewaart de onderliggende bitcoins, en gebruikers moeten erop vertrouwen dat die partij betrouwbaar is en blijft. Gaat een mint offline of verdwijnt hij met het geld, dan zijn de tokens niets meer waard. Daarmee staat het haaks op het principe dat Bitcoin juist geen tussenpersoon nodig heeft.
Ook voor de ontvanger is de betaling niet meteen definitief. Een token kan in theorie twee keer worden uitgegeven, totdat de ontvanger hem bij de mint inwisselt. Pas dan staat vast dat de betaling geldig is. Offline betalen werkt dus vooral aan de kant van de betaler. De ontvanger moet uiteindelijk alsnog verbinding maken.
Afhankelijk van Apple en zijn netwerk
Er speelt nog een praktisch punt. Find My is een gesloten netwerk van Apple en is niet voor betalingen ontworpen. De methode leunt op de manier waarop Apple het systeem nu inricht. Een aanpassing aan de software kan zo’n toepassing van de ene op de andere dag onmogelijk maken. Hoe snel en betrouwbaar het doorgeven gaat, hangt bovendien af van het aantal iPhones in de buurt. In een drukke stad gaat dat anders dan op het platteland.
Toch past het experiment in een bredere ontwikkeling. Bouwers rond Bitcoin zoeken steeds vaker naar manieren om betalingen te laten werken zonder vaste internetverbinding, bijvoorbeeld via meshnetwerken en tap-to-pay met NFC. Bij stroomuitval, censuur of in afgelegen gebieden kan dat verschil maken. Het kernprobleem blijft wel bestaan: hoe meer offline mogelijk is, hoe meer vertrouwen er nodig is in een partij die de boeken bijhoudt. Of ecash die afweging voor een breder publiek aantrekkelijk kan maken, is nog niet duidelijk.
