Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft El Salvador een ontheffing gegeven voor het niet nakomen van de afspraken over Bitcoin. Het fonds stelt vast dat het land de Bitcoin-doelen niet heeft gehaald. Toch rondt het twee programmabeoordelingen af en maakt het 138 miljoen dollar vrij. Daarmee kiest het IMF voor de economische hoofdlijn en laat het de Bitcoin-kwestie voorlopig rusten.
Twee reviews in één keer afgerond
Volgens het persbericht van het IMF zijn de tweede en derde beoordeling onder de Extended Fund Facility (EFF) tegelijk afgerond. Zo’n faciliteit is een lening die in delen wordt uitbetaald. Elke volgende betaling hangt af van een beoordeling, waarin het fonds kijkt of het land zijn beloften nakomt. Dat er twee reviews tegelijk zijn afgerond, wijst erop dat het traject vertraging had opgelopen.
Over de bredere economie is het IMF positief. Volgens het fonds blijft de Salvadoraanse economie goed presteren. Het wijst daarbij op de verbeterde veiligheid in het land en op de pogingen om de begrotings- en financiële onevenwichtigheden terug te dringen. Die beoordeling woog uiteindelijk zwaarder dan de gemiste Bitcoin-doelen.
Bitcoin-afspraken niet nagekomen
Op Bitcoin is het IMF duidelijk: de afgesproken doelen zijn niet gehaald. De ontheffing komt er volgens het fonds door “strong corrective measures and renewed commitments”, dus door stevige herstelmaatregelen en hernieuwde toezeggingen van de regering. Wat die maatregelen precies inhouden, blijft in de aankondiging grotendeels vaag.
De spanning tussen San Salvador en Washington is niet nieuw. El Salvador maakte Bitcoin enkele jaren geleden als eerste land wettig betaalmiddel, tot ongenoegen van het IMF. Het fonds wees vanaf het begin op risico’s voor de financiële stabiliteit, de consumentenbescherming en de overheidsfinanciën. Onder druk van het leningsprogramma werd het gebruik van Bitcoin daarna vrijwillig gemaakt. Toch bleef de regering van president Nayib Bukele openlijk Bitcoin aan de staatsreserve toevoegen. Dat schuurde met de geest van de afspraken. Wie meer wil weten over de technologie waar het om draait, kan terecht op onze pagina wat is Bitcoin.
Pragmatisme boven principe
Met de ontheffing kiest het IMF voor pragmatisme. Het programma stilleggen om een relatief kleine Bitcoin-positie zou de bredere hervormingen kunnen ondermijnen, en juist die hebben voor het fonds prioriteit. Voor El Salvador is het geld belangrijk. Het land heeft beperkte toegang tot de kapitaalmarkt, en een positief IMF-oordeel helpt ook om het vertrouwen van andere schuldeisers en beleggers te behouden.
Toch is het te vroeg om te spreken van een IMF dat Bitcoin accepteert. Een ontheffing is geen vrijbrief. Het fonds geeft daarmee aan dat het de overtreding ziet, maar dat het programma door kan gaan omdat er beterschap is beloofd. Critici zullen er een precedent in zien: als afspraken niet worden nagekomen en de uitbetaling toch doorgaat, lijkt het IMF minder streng dan het zich voordoet. Voorstanders van het Bitcoin-beleid zien juist een bevestiging dat het experiment en het IMF-programma naast elkaar kunnen bestaan.
Volgende review wordt de echte toets
De komende beoordelingen moeten laten zien hoeveel de hernieuwde toezeggingen waard zijn. Blijft de overheid Bitcoin aankopen, dan wordt een tweede ontheffing politiek lastiger voor het fonds. De regering in San Salvador heeft eerder deze week nog benadrukt dat ze aan Bitcoin vasthoudt. Hoe die houding samengaat met de beloofde correcties, wordt het kernpunt bij de volgende IMF-missie.
