Stel je voor dat je op een zondagavond even een aandeel Apple wilt verhandelen, of wilt inspelen op de goudprijs. Op de klassieke beurs kan dat niet: die is dicht in het weekend. Maar in de wereld van crypto staat de winkel nooit dicht. En daar maakt de markt nu handig gebruik van. Crypto-beurzen bouwden ooit een handelsinstrument voor digitale munten, en zetten dat nu in om je 24 uur per dag toegang te geven tot aandelen, grondstoffen en indexen.
Wat is een perp eigenlijk?
Voordat we verder gaan, even het jargon. Een “perp” is de bijnaam voor een perpetual future, oftewel een eeuwigdurend termijncontract. Klinkt ingewikkeld, maar het idee is simpel. Een gewone future is een afspraak om iets op een vaste datum in de toekomst te kopen of verkopen tegen een afgesproken prijs. Een perp heeft die einddatum niet. Je kunt de positie eindeloos aanhouden, zolang je maar blijft betalen of ontvangen via iets dat de “funding rate” heet.
Je bezit met een perp het onderliggende ding zelf niet. Je speelt in op de prijsbeweging ervan. Handel je een bitcoin-perp, dan heb je geen bitcoin in je wallet, maar volg je wel exact de koers. En precies die eigenschap maakt het instrument zo flexibel: het maakt de perp namelijk niet uit wat de prijs voorstelt.
Van bitcoin naar aandelen
Hier komt de clou. Crypto-beurzen perfectioneerden perps voor digitale munten, omdat gewone futures op crypto lange tijd nauwelijks bestonden. Ze bouwden dus hun eigen infrastructuur. Nu draaien ze die machine gewoon om: dezelfde perp die de bitcoin-koers kan volgen, kan net zo goed de koers van een aandeel, een grondstof of een aandelenindex volgen.
CoinDesk noemt dit treffend de “omgekeerde brug”. Jarenlang ging de beweging de andere kant op: traditionele partijen zoals grote vermogensbeheerders bouwden bruggen naar crypto, denk aan de bitcoin-ETF’s die je via je gewone broker kunt kopen. Nu loopt het verkeer ook terug. Wall Street komt naar crypto toe, verpakt in een instrument dat de crypto-wereld zelf heeft grootgebracht. Volgens een onderzoeksrapport van CoinGecko groeit het aanbod van traditionele producten op crypto-beurzen gestaag.
Waarom zou je dit willen?
De grootste aantrekkingskracht is dat het altijd open is. De aandelenmarkt kent openingstijden en sluit in het weekend, maar wereldnieuws stopt niet om vijf uur ’s middags. Gebeurt er zaterdagnacht iets groots, dan kun je met een aandelen-perp meteen reageren in plaats van tot maandag te wachten.
Daarnaast is de drempel lager. Je hebt geen effectenrekening bij een traditionele broker nodig, maar handelt alles vanuit hetzelfde account waar ook je crypto staat. Voor iemand die al thuis is op een crypto-beurs voelt dat vertrouwd. En vaak kun je met een hefboom werken, waarbij je met een kleine inleg een grotere positie beweegt.
Waar je op moet letten
Die hefboom is precies waar het spannend wordt. Hij vergroot je winst, maar net zo hard je verlies. Loopt de markt tegen je in, dan kan je positie geliquideerd worden, waarna je inleg in korte tijd verdampt. Dat risico is bij een perp op een aandeel niet anders dan bij een perp op bitcoin.
Belangrijk om te beseffen: je bezit het aandeel niet echt. Je hebt geen aandeelhoudersrechten en meestal ook geen recht op dividend zoals bij een echte aandeel. En dan is er de regelgeving. In Europa en Nederland kijken toezichthouders scherp naar dit soort producten met hefboom, en lang niet alles wat elders wordt aangeboden is hier zomaar toegankelijk. Voordat je instapt, is het goed om te weten wat je precies koopt en onder welke regels dat valt.
Wat je hier vooral uit kunt meenemen, is dat de scheidslijn tussen crypto en de klassieke financiële wereld steeds vager wordt. De twee werelden lenen elkaars gereedschap. Voor jou als gebruiker betekent dat meer keuze, maar ook dat je beter moet begrijpen wat er onder de motorkap zit voordat je meedoet.
