Een Britse rechter heeft bepaald dat het Chinese recht bepalend is voor de claims van fraudeslachtoffers op 61.000 in beslag genomen Bitcoin. Het oordeel vergroot de kans dat het Verenigd Koninkrijk een flink deel van de opbrengst zelf mag houden. Het gaat om een vermogen dat rond de 3,8 miljard pond waard is.
Grootste cryptobeslag uit de Britse geschiedenis
De munten komen uit de zaak rond de Chinese Zhimin Qian, ook bekend onder de naam Yadi Zhang. Zij zette in China jarenlang een piramidespel op, waarbij een grote groep beleggers geld inlegde. Een deel van de opbrengst werd omgezet in Bitcoin. Daarna vluchtte ze naar het Verenigd Koninkrijk, waar ze probeerde het geld wit te wassen, onder meer via vastgoed. De Britse politie nam de munten in beslag en Qian werd vorig jaar in Londen tot een lange celstraf veroordeeld.
Sinds de fraude is Bitcoin enorm in waarde gestegen. Wie in de beginjaren een paar duizend yuan inlegde, zag dat bedrag in Bitcoin uitgedrukt intussen vele malen groeien. Juist die waardestijging maakt de vraag zo beladen: wie heeft recht op de winst?
Chinees recht kijkt naar het oorspronkelijke verlies
Door te kiezen voor het Chinese recht lijkt de rechter de deur naar die koerswinst grotendeels dicht te doen voor de slachtoffers. Onder dat rechtsstelsel krijgen gedupeerden doorgaans hun oorspronkelijke inleg terug, en geen aandeel in wat de gestolen bezittingen later waard werden. Wat er na terugbetaling overblijft, kan volgens analyses van de uitspraak bij de Britse staat terechtkomen. Het Verenigd Koninkrijk heeft daar wetgeving voor die het mogelijk maakt criminele opbrengsten via een civiele procedure te confisqueren.
Ook de Financial Times concludeert dat de Britse kansen om het grootste deel van het vermogen te houden na de uitspraak zijn toegenomen.
Rechtvaardigheid tegenover staatskas
Het oordeel is juridisch verdedigbaar: de fraude vond plaats in China, de slachtoffers zijn Chinees en hun inleg was in yuan. Toch wringt de uitkomst. Critici wijzen erop dat de waardestijging is opgebouwd met geld van gedupeerden, terwijl de Britse overheid zelf geen enkel risico liep. Voorstanders stellen daar tegenover dat slachtoffers hun verlies vergoed krijgen en dat een vergoeding boven het geleden verlies niet gebruikelijk is in schadezaken.
Voor de schatkist in Londen is het een aanzienlijk bedrag. Het kabinet zoekt naarstig naar ruimte in de begroting, en een meevaller van miljarden ponden zou welkom zijn. Daarmee krijgt de zaak ook een politieke lading, die verder gaat dan een strafrechtelijk dossier.
Wat doet Londen met de munten
Voor de Bitcoinmarkt is vooral de vraag relevant wat de overheid met de munten gaat doen. Een verkoop van tienduizenden Bitcoin zou, afhankelijk van tempo en route, tijdelijk druk kunnen zetten op de prijs. Overheden verkopen in beslag genomen crypto meestal via veilingen of gespreide transacties, juist om grote koersschokken te voorkomen. Wie de impact wil afwegen, kan de actuele Bitcoin koers naast de omvang van deze voorraad leggen.
Er is ook een andere mogelijkheid. In de Verenigde Staten houdt de overheid in beslag genomen Bitcoin inmiddels aan als strategische reserve. Londen heeft zich daar nog niet over uitgesproken. Bovendien is de juridische strijd niet voorbij: slachtoffers en hun advocaten kunnen nog stappen zetten, en de verdeling van het vermogen moet nog in een vervolgprocedure worden vastgesteld. Pas daarna wordt duidelijk hoeveel er na compensatie werkelijk bij de staat belandt.
