Stel je voor dat je al maanden wacht op een nieuw verkeersreglement. Iedereen weet dat het eraan komt, maar het parlement komt er niet uit. En dan blijkt dat de politie in de tussentijd gewoon eigen spelregels heeft opgesteld. Ongeveer zo ziet het Amerikaanse cryptolandschap er nu uit. De CLARITY Act, de wet die eindelijk duidelijkheid moest geven, is gestrand. Toch komen de regels er wel, alleen via een andere route.
Wat moest de CLARITY Act eigenlijk oplossen?
In de Verenigde Staten speelt al jaren een lastige vraag: wie houdt toezicht op welke crypto? Is een token een effect, zoals een aandeel, dan valt hij onder de SEC, de beurswaakhond. Lijkt hij meer op een grondstof, zoals goud of olie, dan is de CFTC aan zet, de toezichthouder op de derivatenmarkt.
Die grens was nooit scherp getrokken. Projecten wisten daardoor vaak pas achteraf, soms via een rechtszaak, aan welke regels ze hadden moeten voldoen. De CLARITY Act moest die grijze zone opruimen met een vaste marktstructuur in de wet. Dat is dus niet gelukt.
De SEC opent zelf een deur met een vrijstelling
In plaats van te blijven wachten, kwam SEC-voorzitter Paul Atkins met een eigen oplossing. Hij kondigde een zogeheten Innovation Exemption aan. Dat is een vrijstelling die cryptobedrijven ruimte geeft om te bouwen zonder meteen in het volledige, vaak slecht passende effectenregime te belanden.
Atkins noemt het zelf een brug richting duurzame regelgeving. Je kunt het zien als een tijdelijke loopplank: je komt er vandaag al mee aan de overkant, terwijl er nog aan een stevige brug wordt gewerkt.
Ook de CFTC schuift op
De SEC staat er niet alleen voor. Ook de CFTC heeft haar richtlijnen bijgewerkt. Daarmee bewegen de twee belangrijkste toezichthouders min of meer tegelijk dezelfde kant op: minder afwachten, meer duidelijkheid voor partijen die willen weten waar ze aan toe zijn.
Voor de markt is dat geen klein detail. Grote partijen zoals vermogensbeheerders en banken stappen pas echt in als ze weten welke regels gelden. Onzekerheid is voor hen vaak een groter obstakel dan strenge regels.
Waarom een vrijstelling niet hetzelfde is als een wet
Klinkt goed, maar er zit een addertje onder het gras. Een wet is als het fundament van een huis. Een besluit van een toezichthouder lijkt meer op een huurcontract: prima zolang het loopt, maar een nieuwe verhuurder kan de voorwaarden aanpassen.
Komt er bij de SEC of CFTC later een nieuwe leiding met een andere visie, dan kan zo’n vrijstelling net zo makkelijk weer verdwijnen. Een wet terugdraaien is veel lastiger. Precies daarom wilde de sector zo graag dat de CLARITY Act erdoor kwam.
Het verschil met Europa valt op. Hier geldt met MiCA een vaste wet voor de hele EU, waar ook Nederlandse aanbieders onder vallen. De VS lopen nu een andere weg: snel en flexibel, maar minder vastgelegd.
Blijft het tijdelijk, of wordt het blijvend?
De grote open vraag is of de vrijstelling van de SEC uitgroeit tot formele, vaste regelgeving, zoals Atkins zelf als doel noemt. Dat traject vraagt tijd, met voorstellen, inspraak en definitieve besluiten.
Tegelijk kan het Amerikaanse Congres een nieuwe poging wagen om de marktstructuur alsnog in een wet te gieten. Lukt dat, dan krijgen de huidige stappen van SEC en CFTC alsnog een stevig fundament. Lukt het niet, dan blijft de cryptosector in de VS leunen op besluiten die met elke politieke wisseling kunnen schuiven.
