Bitcoin Core-ontwikkelaar Cory Fields heeft een opvallend voorstel gedaan om het netwerk voor te bereiden op Q-Day, het moment waarop quantumcomputers de huidige cryptografie van Bitcoin kunnen kraken. Fields wil geen kwetsbare munten blokkeren. Hij wil diefstal ervan zo onaantrekkelijk maken dat een hacker er financieel op achteruit kan gaan. Het voorstel kwam op 4 november naar buiten en voegt een nieuwe variant toe aan een debat dat al maanden verdeeld is.
Diefstal als dure gok
De kern van het idee is een economische prikkel. Wie munten uit een kwetsbaar adres probeert weg te halen, gaat volgens het plan een gok aan waarbij de dief in het slechtste geval het slachtoffer betaalt in plaats van andersom. Fields wil daarmee het stelen van kwetsbare bitcoins een kostbare onderneming maken. De technische uitwerking ligt nog ter discussie. Van een concreet Bitcoin Improvement Proposal dat klaar is voor activatie is nog geen sprake.
Fields is geen onbekende in de beveiligingshoek. Hij werkt bij het Digital Currency Initiative van MIT en richt zich al langer op het versterken van de veiligheid van het netwerk op de lange termijn. Eerder dit jaar ontdekte hij nog een geheugenfout in de validatiecode van Bitcoin Core.
Waarom oude wallets kwetsbaar zijn
Het probleem zit in de manier waarop Bitcoin eigendom bewijst. Transacties worden ondertekend met cryptografie op basis van elliptische curves. Een voldoende krachtige quantumcomputer zou in theorie uit een publieke sleutel de bijbehorende privésleutel kunnen afleiden. Munten waarvan de publieke sleutel al zichtbaar op de blockchain staat, zijn daardoor het eerst in gevaar. Dat geldt vooral voor adressen uit de begintijd van het netwerk en voor adressen die meerdere keren zijn hergebruikt. Wie meer wil weten over hoe sleutels en adressen werken, vindt dat in onze uitleg over wat Bitcoin is.
Een deel van die oude munten is van eigenaren die er al jaren niets mee doen, of die hun sleutels kwijt zijn. Zij kunnen hun bitcoins niet zelf naar een veiliger adres verplaatsen. Daar zit de kern van het dilemma.
Bevriezen of laten liggen
Eerder dit jaar publiceerde een groep ontwikkelaars rond Jameson Lopp BIP-361. Dat plan dwingt houders om hun munten op termijn naar quantumbestendige adressen te verhuizen. Wie dat niet doet, ziet zijn munten uiteindelijk bevroren worden. Dat voorstel stuitte op veel weerstand. Critici zien een bevriezing als een inbreuk op het principe dat niemand de munten van een ander kan blokkeren, en juist die censuurbestendigheid geeft Bitcoin zijn waarde.
De tegenhanger is niets doen. Dan kan wie als eerste over een krachtige quantumcomputer beschikt een grote hoeveelheid oude munten buitmaken en op de markt dumpen. Dat zou een flinke verkoopgolf veroorzaken en het vertrouwen in het netwerk schaden. Fields zoekt met zijn val een middenweg: geen ingreep in eigendom, maar wel een drempel voor wie zich aan andermans munten wil vergrijpen.
Afschrikking werkt alleen bij rationele aanvallers
Het voorstel gaat ervan uit dat een aanvaller rekent. Een criminele groep of een bedrijf dat winst wil maken, laat zich afschrikken door een verlies. Een staat die Bitcoin vooral wil ontwrichten, kijkt misschien minder naar de kosten. Daarnaast moet elke wijziging in de consensusregels breed gedragen worden door ontwikkelaars, miners en node-operators. Dat proces duurt bij Bitcoin doorgaans jaren, zoals de invoering van SegWit en Taproot liet zien.
Onduidelijk blijft vooral hoeveel tijd er is. Schattingen over wanneer quantumcomputers krachtig genoeg zijn, lopen sterk uiteen. Voor een netwerk dat traag van besluit is, is dat een ongemakkelijke situatie. Of Fields’ idee aanslaat, hangt af van de reacties op de mailinglijst van ontwikkelaars en van de vraag of het samen kan gaan met bestaande plannen voor nieuwe, quantumbestendige adrestypes.
