Hoe veilig is een blockchain eigenlijk? Een goede graadmeter is de hoeveelheid rekenkracht die het netwerk beschermt. Bij Monero zit die rekenkracht op dit moment dicht bij het hoogste niveau ooit. Onder de oppervlakte speelt wel iets wat aandacht verdient: een groot deel van die kracht zit bij slechts drie partijen.
Wat is Monero ook alweer?
Monero (XMR) is een cryptomunt die draait om privacy. Waar je bij Bitcoin elke transactie openbaar kunt volgen, verbergt Monero standaard wie betaalt, wie ontvangt en hoeveel er wordt overgemaakt.
Net als Bitcoin wordt het netwerk beveiligd door miners. Dat zijn computers die rekenwerk leveren om transacties te verwerken en daarvoor nieuwe munten krijgen. De totale rekenkracht van al die computers samen heet de hashrate.
Rekenkracht vlak onder de top
Maandag lag de hashrate van Monero rond de 7,12 GH/s, zo blijkt uit de cijfers van CoinWarz. Dat is vlak bij het historische record.
Waarom is dat interessant? Je kunt hashrate zien als het aantal bewakers rond een kluis. Hoe meer bewakers, hoe lastiger het wordt voor een kwaadwillende om de boel over te nemen. Bij Monero is dat extra bijzonder, omdat het netwerk bewust zo is ontworpen dat je met gewone computerprocessors kunt minen. Dure gespecialiseerde mijnbouwmachines, zoals bij Bitcoin, hebben hier weinig voordeel.
Ook de koers doet het goed. XMR staat zo’n 70% hoger dan een jaar geleden. Een hogere koers maakt minen lonender, en dat trekt weer nieuwe rekenkracht aan. Benieuwd waar de munt nu staat? Bekijk dan de actuele Monero koers.
Drie pools, zestig procent
Nu het minder rooskleurige deel. De meeste miners werken niet alleen, maar sluiten zich aan bij een pool: een soort coöperatie die de rekenkracht bundelt en de opbrengst eerlijk verdeelt. Dat is handig, want zo krijg je als kleine miner een regelmatiger inkomen.
Het nadeel is dat macht zich zo kan ophopen. Volgens de overzichten van MiningPoolStats hebben de drie grootste pools samen ongeveer 60% van de hashrate in handen. Dat betekent niet dat er iets misgaat, maar het betekent wel dat een klein aantal beheerders veel invloed heeft op het netwerk.
Monero staat daarin overigens niet alleen. Ook bij Bitcoin zie je in de poolverdeling op mempool.space dat een handvol grote pools het overgrote deel van de blokken vindt.
Waarom die concentratie gevoelig ligt
Bij Monero is dit geen theoretisch verhaal. In de zomer van 2025 wist het project Qubic een tijdlang een meerderheid van de rekenkracht naar zich toe te trekken. Daarmee kon het korte ketens van blokken herschrijven, een zogeheten reorganisatie. Dat zette de discussie over centralisatie flink op scherp.
Het principe is simpel. Wie meer dan de helft van de rekenkracht beheert, kan in theorie bepalen welke transacties wel en niet worden opgenomen. Drie pools die samen rond de 60% zitten, hebben die grens samen dus al overschreden, ook al werken ze in de praktijk los van elkaar.
Sterk netwerk, lastige omgeving
Opvallend is dat de groei plaatsvindt terwijl privacymunten het in Europa juist moeilijker krijgen. De Europese antiwitwasverordening AMLR verbiedt cryptobedrijven vanaf juli 2027 om munten met ingebouwde anonimiteit aan te bieden. Voor Nederlandse gebruikers kan het daardoor lastiger worden om XMR via een gereguleerd platform te kopen.
Het netwerk zelf draait intussen harder dan ooit. De vraag die blijft liggen, is of die groeiende rekenkracht zich de komende tijd breder gaat spreiden, of dat de grootste pools hun voorsprong verder uitbouwen.
