Een nieuw rapport van het Tech Policy Institute van de Cornell Brooks School komt met een tegendraadse conclusie: overheden die kleine Bitcoin-betalingen vrijstellen van belasting zouden daar per saldo meer aan kunnen verdienen. De redenering is dat zo’n vrijstelling het gebruik van Bitcoin als betaalmiddel aanjaagt, wat de bredere economische activiteit en uiteindelijk ook de belastinginkomsten kan vergroten. En passant zou het de vraag naar Bitcoin, en daarmee de koers, kunnen ondersteunen.
Wat de de minimis-vrijstelling inhoudt
In veel landen, waaronder de Verenigde Staten, geldt elke crypto-transactie in principe als een belastbaar moment. Wie met Bitcoin een kop koffie afrekent, realiseert formeel een koerswinst of -verlies dat moet worden opgegeven. Dat maakt betalen met Bitcoin administratief onaantrekkelijk. Een de minimis-vrijstelling zou kleine transacties onder een bepaalde drempel buiten die verplichting laten. Het rapport van Cornell onderzoekt precies wat de begrotingsgevolgen van zo’n uitzondering zouden zijn.
Minder administratie, meer betalingen
De kern van het mechanisme is eenvoudig. Zolang elke kleine betaling een belastingaangifte oplevert, blijft Bitcoin vooral een beleggingsobject en nauwelijks een betaalmiddel. Neem die drempel weg, en het gebruik in het dagelijks verkeer kan toenemen. Meer betalingen betekent meer omzet die elders in de keten wél belast wordt, via btw, inkomsten- en winstbelasting. De opstellers rekenen voor dat de gederfde inkomsten op de kleine transacties zelf ruimschoots gecompenseerd kunnen worden door die bredere activiteit.
Enorme administratieve last
Dat de huidige regels knellen, blijkt uit de cijfers rond de aangifteplicht. Cryptobeurs Kraken wijst erop dat er in de VS meer dan 56 miljoen belastingformulieren in omloop komen rond digitale activa. Die papierberg drukt zowel op belastingbetalers als op de fiscus. Een vrijstelling voor kleine bedragen zou een groot deel van die last kunnen wegnemen, zonder dat de grote, echt belastbare winsten buiten beeld raken.
Wetgeving ligt al op tafel
Het idee is in de VS geen theorie meer. Senator Cynthia Lummis heeft met wetsvoorstel S. 2207 een uitzondering voor kleine crypto-betalingen ingediend. Het rapport plaatst die discussie in een breder kader en richt zich nadrukkelijk op de G20-landen, die samen het grootste deel van de wereldeconomie vertegenwoordigen. Als meerdere grote economieën die kant op bewegen, kan dat de rol van Bitcoin in het betalingsverkeer structureel veranderen.
Effect op de koers blijft onzeker
De sprong van beleidsanalyse naar koerseffect is wel groot. Dat een vrijstelling het gebruik stimuleert wil nog niet zeggen dat de vraag naar Bitcoin fors oploopt; veel houders zien de munt vooral als waardeopslag, niet als betaalmiddel. Voor Europese en Nederlandse beleggers speelt bovendien een eigen fiscaal kader, waarin box 3 en de vermogensrendementsheffing de toon zetten. Voor wie de Bitcoin verwachting volgt is het rapport vooral relevant als signaal dat overheden serieus nadenken over crypto-vriendelijker belastingregels. Van een concrete koersimpuls is voorlopig nog geen sprake.
